Krótka historia Archeologii

Brian Fagan

Tłumaczenie: Aleksandra Gorlewska

Originally published in 2018 by Yale University Press as A LITTLE HISTORY OF ARCHAEOLOGY

© 2018 Brian Fagan

All rights reserved.

Polish language translation © 2016 Wydawnictwo RM

Wydawnictwo RM, 03-808 Warszawa, ul. Mińska 25

rm@rm.com.pl, www.rm.com.pl

Wszystkie cytaty z Pisma Świętego pochodzą z Biblia Tysiąclecia:

Księga Sofoniasza 2,13.

Księga Rodzaju 1,1.

Źródła pozostałych cytatów:

Piliniusz Młodszy, Listy, tłum. R. Ziołecki, t. II, U Zygmunta Schlettera, Wrocław 1837, s. 149.

Leslie Poles Hartley, Posłaniec, tłum. R. Grzybowska, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1978, s. 7.

Żadna część tej pracy nie może być powielana i rozpowszechniana, w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób (elektroniczny, mechaniczny) włącznie z fotokopiowaniem, nagrywaniem na taśmy lub przy użyciu innych systemów, bez pisemnej zgody wydawcy. Wszystkie nazwy handlowe i towarów występujące w niniejszej publikacji są znakami towarowymi zastrzeżonymi lub nazwami zastrzeżonymi odpowiednich firm odnośnych właścicieli. Wydawnictwo RM dołożyło wszelkich starań, aby zapewnić najwyższą jakość tej książce, jednakże nikomu nie udziela żadnej rękojmi ani gwarancji. Wydawnictwo RM nie jest w żadnym przypadku odpowiedzialne za jakąkolwiek szkodę będącą następstwem korzystania z informacji zawartych w niniejszej publikacji, nawet jeśli Wydawnictwo RM zostało zawiadomione o możliwości wystąpienia szkód.

W razie trudności z zakupem tej książki prosimy o kontakt z wydawnictwem: rm@rm.com.pl

ISBN 978-83-7773-935-8

ISBN 978-83-7773-910-5 (ePub)

ISBN 978-83-8151-059-2 (mobi)

Redaktor prowadzący: Aleksandra Żdan

Redakcja: Anna Wojczyńska

Korekta: Jadwiga Biernacka, Aleksandra Małek-Leśniewska

Nadzór graficzny: Grażyna Jędrzejec

Opracowanie okładki wg oryginału: Grażyna Jędrzejec

Edytor wersji elektronicznej: Tomasz Zajbt

Opracowanie wersji elektronicznej: Marcin Fabijański

Weryfikacja wersji elektronicznej: Justyna Mrowiec

Dla

Vernona Scarborough,

wybitnego znawcy wód,

który podzielił się ze mną wiedzą o Bali

i  zawsze mnie wspiera.

Spis treści

1 Ciekawość przeszłości

2 Osły i faraonowie

3 Odczytywanie starożytnego Egiptu

4 Dokopując się do Niniwy

5 Tabliczki i tunele

6 Majowie odkryci

7 Siekiery i słonie

8 Wielki przewrót

9 Trzy epoki

10 Myśliwi epoki kamienia w lodowatym świecie

11 Poprzez epoki

12 Mit o budowniczych kopców

13 „Wkraczając w nieznane”

14 Toros! Toros!

15 W poszukiwaniu bohaterów Homera

16 „Uporządkowany zdrowy rozsądek”

17 Rzeczy małe i niepozorne

18 Pałac Minotaura

19 Zajęcie nie tylko dla mężczyzn

20 Cegły mułowe i powódź

21 „Cudowne rzeczy”

22 Pałac odpowiedni dla wodza

23 Wschód i Zachód

24 Sterty muszli, puebla i pierścienie drzew

25 Olbrzym ziejący ogniem

26 Wokół zakola rzeki

27 Datowanie epok

28 Ekologia i prehistoria świata

29 „Drogi chłopiec!”

30 Pierwsi rolnicy

31 W obronie cesarza

32 Archeologia podwodna

33 Spotkanie z osadnikami

34 Człowiek Lodu i inni

35 Kapłani-wojownicy Moche

36 Tunele sięgające kosmosu

37 Çatalhöyük

38 Patrząc na krajobraz

39 Rzucić światło na niewidzialne

40 Archeologia dziś i jutro

ROZDZIAŁ 1

Ciekawość przeszłości

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 2

Osły i faraonowie

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 3

Odczytywanie starożytnego Egiptu

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 4

Dokopując się do Niniwy

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 5

Tabliczki i tunele

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 6

Majowie odkryci

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 7

Siekiery i słonie

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 8

Wielki przewrót

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 9

Trzy epoki

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 10

Myśliwi epoki kamienia w lodowatym świecie

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 11

Poprzez epoki

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 12

Mit o budowniczych kopców

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 13

„Wkraczając w nieznane”

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 14

Toros! Toros!

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 15

W poszukiwaniu bohaterów Homera

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 16

„Uporządkowany zdrowy rozsądek”

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 17

Rzeczy małe i niepozorne

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 18

Pałac Minotaura

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 19

Zajęcie nie tylko dla mężczyzn

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 20

Cegły mułowe i powódź

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 21

„Cudowne rzeczy”

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 22

Pałac odpowiedni dla wodza

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 23

Wschód i Zachód

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 24

Sterty muszli, puebla i pierścienie drzew

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 25

Olbrzym ziejący ogniem

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 26

Wokół zakola rzeki

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 27

Datowanie epok

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 28

Ekologia i prehistoria świata

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 29

„Drogi chłopiec!”

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 30

Pierwsi rolnicy

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 31

W obronie cesarza

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 32

Archeologia podwodna

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 33

Spotkanie z osadnikami

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 34

Człowiek Lodu i inni

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 35

Kapłani-wojownicy Moche

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 36

Tunele sięgające kosmosu

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 37

Çatalhöyük

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 38

Patrząc na krajobraz

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 39

Rzucić światło na niewidzialne

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

ROZDZIAŁ 40

Archeologia dziś i jutro

Niestety, ze względu na ograniczenia licencyjne nie możemy udostępniać do pobierania fragmentu pliku.

Table of Contents

Ciekawość przeszłości

Osły i faraonowie

Odczytywanie starożytnego Egiptu

Dokopując się do Niniwy

Tabliczki i tunele

Majowie odkryci

Siekiery i słonie

Wielki przewrót

Trzy epoki

Myśliwi epoki kamienia w lodowatym świecie

Poprzez epoki

Mit o budowniczych kopców

„Wkraczając w nieznane”

Toros! Toros!

W poszukiwaniu bohaterów Homera

„Uporządkowany zdrowy rozsądek”

Rzeczy małe i niepozorne

Pałac Minotaura

Zajęcie nie tylko dla mężczyzn

Cegły mułowe i powódź

„Cudowne rzeczy”

Pałac odpowiedni dla wodza

Wschód i Zachód

Sterty muszli, puebla i pierścienie drzew

Olbrzym ziejący ogniem

Wokół zakola rzeki

Datowanie epok

Ekologia i prehistoria świata

„Drogi chłopiec!”

Pierwsi rolnicy

W obronie cesarza

Archeologia podwodna

Spotkanie z osadnikami

Człowiek Lodu i inni

Kapłani-wojownicy Moche

Tunele sięgające kosmosu

Çatalhöyük

Patrząc na krajobraz

Rzucić światło na niewidzialne

Archeologia dziś i jutro