Sztuczna inteligencja - Opracowanie zbiorowe

BAĆ SIĘ ALBO NIE BAĆ

NA PO­CZĄ­TEK WY­JA­ŚNIE­NIE: żad­nego z za­miesz­czo­nych tu tek­stów nie wy­two­rzyła sztuczna in­te­li­gen­cja - choć Mi­chał Wal­kie­wicz (zob. str. 122) w ra­mach eks­pe­ry­mentu po­pro­sił ją o przy­go­to­wa­nie jed­nego aka­pitu, a Łu­kasz Ostruszka (str. 100) - na­wet o na­pi­sa­nie nie­dziel­nego ka­za­nia. Co do ilu­stra­cji: w jed­nym przy­padku ge­ne­ra­tor ob­razu stwo­rzył gra­fikę ma­jącą od­po­wie­dzieć na py­ta­nie "AI, kto za tobą stoi?" (str. 19). Poza tym przed­sta­wiamy Pań­stwu wy­daw­nic­two, w któ­rym za­równo za słowo pi­sane, jak do­bór ilu­stra­cji, ła­ma­nie, ko­rektę itd. od­po­wia­dają lu­dzie.

To, mam wra­że­nie, ważne za­strze­że­nie. Choć z wy­ko­rzy­sta­niem sztucz­nej in­te­li­gen­cji mamy do czy­nie­nia znacz­nie dłu­żej, np. w al­go­ryt­mach, z któ­rych ko­rzy­stają ser­wisy stre­amin­gowe i me­dia spo­łecz­no­ściowe, wej­ście na ry­nek chat­bota pod na­zwą ChatGPT uru­cho­miło w li­sto­pa­dzie 2022 r. praw­dziwą la­winę. AI stała się modna - jak zwra­cają uwagę w roz­mo­wie Woj­ciech Brze­ziń­ski i Alek­san­dra Prze­ga­liń­ska (str. 74), bły­ska­wicz­nie ofe­ro­wano nam na­wet... to­stery AI. Ten boom do­pro­wa­dził jed­nak do szyb­kiej ko­rekty; za­czę­li­śmy sztuczną in­te­li­gen­cję ko­ja­rzyć z czymś prze­re­kla­mo­wa­nym, prze­sad­nym. W tym sen­sie pod­kre­śle­nie, że mają Pań­stwo do czy­nie­nia z efek­tem pracy rąk ludz­kich, może być rów­nież przy­ło­że­niem do tego wy­da­nia znaku ja­ko­ści.

Prze­re­kla­mo­wana czy nie, sztuczna in­te­li­gen­cja już wśród nas jest. A jej obec­ność bu­dzi nie tylko eks­cy­ta­cję, mniej lub bar­dziej ade­kwatne na­dzieje i fan­ta­zje, ale także - za­sadne nie­po­koje. Np. o spo­sób pro­wa­dze­nia wo­jen, stan na­szej de­baty pu­blicz­nej, przy­szłość de­mo­kra­cji, gra­nice mię­dzy re­al­no­ścią i nie­re­al­no­ścią czy (bli­żej ciała) kształt zwy­kłych, mię­dzy­ludz­kich re­la­cji.

Au­torki i au­to­rów tego wy­da­nia, zaj­mu­ją­cych się AI w teo­rii i w prak­tyce, po­pro­si­li­śmy więc o od­po­wie­dzi na klu­czowe zwią­zane z nią py­ta­nia. Jaka jest, jak działa, czym grozi i co daje, ale także czy zba­wia, jak in­spi­ruje oraz jak wy­glą­dał świat me­cha­niki, ro­bo­tów czy gro­ma­dzo­nych przez ludz­kość da­nych, za­nim po­wstała.

Go­to­wych od­po­wie­dzi, jak zwy­kle, nie su­ge­ru­jemy. I na­wet je­śli bez trudu znajdą Pań­stwo chat­bot, który prze­czyta to wy­da­nie, a na­stęp­nie spró­buje ta­kie od­po­wie­dzi pod­su­nąć - ośmie­lam się jed­nak za­pro­po­no­wać sa­mo­dzielną lek­turę. O tym zresztą rów­nież jest tu­taj mowa: re­wo­lu­cja AI może spra­wić, że zy­skamy wię­cej czasu na czy­ta­nie - dla przy­jem­no­ści.

MI­CHAŁ OKOŃ­SKI,RE­DAK­TOR PRO­WA­DZĄCY WY­DA­NIA