1. Wstęp
Niniejsza publikacja jest drugą na temat JPK_CIT. Pierwsza, dotyczyła wdrożenia JPK_KR_PD w jednostce MIKRO, a w tej publikacji podejmuję temat jednostki MAŁEJ. Oba typy jednostek składają uproszczone sprawozdania finansowe i pomimo różnic w tych sprawozdaniach, podlegają tej samej kwalifikacji wg rozporządzenia wprowadzającego JPK_CIT, a mianowicie zostały sklasyfikowane jako podmioty pozostałe. Podmioty pozostałe wg Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi podlegające przekazaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, to jednostki składające sprawozdania finansowe jako:
- jednostki inne wg załącznika nr 1 do Ustawy o Rachunkowości,
- jednostki małe wg załącznika nr 5 do Ustawy o Rachunkowości,
- jednostki mikro wg załącznika nr 4 do Ustawy o Rachunkowości.
Do w/w rozporządzenia zostało dołączonych siedem załączników, w których znajdują się listy znaczników dla różnych typów jednostek. To, czym są znaczniki zostało opisane w rozdziałach 4, 5, 6 i 7.
W związku z tym, że jedna lista znaczników ma obsłużyć trzy typy podmiotów, warto uporządkować powiązania właściwych znaczników ze wzorami odpowiednich bilansów i rachunków zysków i strat. Podobnie jak wzorcowy plan kont, może być wykorzystywany w jednostce innej, małej i mikro po odpowiedniej modyfikacji, tak samo listy znaczników z załącznika nr 7 do wchodzącego w życie 01.01.2025 r. rozporządzenia, należy zmodyfikować pod kątem wybranych kont księgowych w kontekście danej jednostki.
Ta publikacja oraz poprzednia (o wdrożeniu JPK_KR_PD w jednostce MIKRO), została przygotowana w celu wsparcia implementacji nowych wymagań dla planów kont. Z niniejszego opracowania można dowiedzieć się o tym, jakie znaczniki są przypisane do poszczególnych pozycji w bilansie i rachunku zysków i strat jednostki małej. Oczywiście, nie trzeba włączać do planu kont jednostki małej wszystkich znaczników z załącznika nr 7, a tylko te, które odpowiadają kontom księgowym niezbędnym w danym przedsiębiorstwie. Jednak wiedza o tym, jakie są znaczniki dla poszczególnych typów jednostek jest niezbędna, ponieważ wskazuje na to, jakie dane powinny być wyodrębniane z księgowań na potrzeby sprawozdawczości JPK.
2. Cyfryzacja rozliczeń z urzędami
Obecnie, wykorzystanie programów komputerowych w księgowości jest powszechne z powodu postępu technologicznego oraz przepisów prawa, które w coraz większym zakresie wymagają od firm tworzenia i przekazywania sprawozdań finansowych i rozliczeń podatkowych w formie elektronicznej. Niewątpliwie, cyfryzacja rozliczeń z urzędami ułatwia i usprawnia pracę księgowego, ale także daje bardzo duże możliwości organom kontrolnym. Dane księgowe, które kiedyś były podczas kontroli analizowane tygodniami, dziś można sprawdzić w klika dni. Dane, które są ustandaryzowane, można bardzo szybko weryfikować za pomocą algorytmów, co sprawia, że podatnicy muszą liczyć się z tym, że coraz mniej informacji o działalności ich firmy, będą mogli ukryć przed fiskusem.
Dzisiaj (lipiec 2024 r.), rozliczenia z urzędami realizowane są za pośrednictwem:
^ Jednolitych plików kontrolnych,
^ elektronicznych sprawozdań finansowych,
^ elektronicznych deklaracji podatkowych.
W ramach Jednolitego Pliku Kontrolnego, obecnie (lipiec 2024 r.) funkcjonuje siedem plików przekazywanych organom kontrolującym na żądanie oraz dwa pliki wysyłane cyklicznie (miesięcznie):
^JPK_V7M i JPK_V7K - rozliczenie podatku VAT; pliki wysyłane cyklicznie bez wezwania,
^ JPK_KR - księgi rachunkowe; plik na żądanie,
^ JPK_FA - faktury sprzedaży; plik na żądanie,
^ JPK_EWP - ewidencja przychodów; plik na żądanie,
^ JPK_PKPIR - podatkowa księga przychodów i rozchodów; plik na żądanie,
^ JPK_MAG - ewidencja magazynowa; plik na żądanie,
^ JPK_FA_RR - faktury VAT RR; plik na żądanie,
^ JPK_WB - wyciągi bankowe; plik na żądanie.
Jednolitych plików kontrolnych nie można przygotować ręcznie, dlatego w programach komputerowych wykorzystywanych w przedsiębiorstwach wdrożone zostały funkcjonalności, za pomocą których można przygotować odpowiednie JPK. Wszelkie rozliczenia, deklaracje, raporty, sporządzane jeszcze nie tak dawno manualnie, dziś przygotowywane są w pełni automatycznie i mają one formę elektroniczną. Jednak trzeba pamiętać, że gwarantem poprawności uzyskiwanych automatycznie raportów, zestawień, czy sprawozdań, jest prawidłowa konfiguracja oprogramowania.
Przygotowywane rozporządzenie dotyczące nowego JPK_CIT (JPK_KR_PD i JPK_ST_KR), które ma zacząć obowiązywać od 1.01.2025, jest kolejnym wyzwaniem dla przedsiębiorców związanym z cyfryzacją rozliczeń z urzędami. W ramach wdrożenia JPK_CIT, producenci oprogramowania zaimplementują w programach funkcjonalności, które będą generowały te pliki z ich programów, jednak księgowi będą musieli uporządkować i uzupełnić niektóre dane księgowe.
Między innymi konieczne będzie przyporządkowanie do kont księgowych właściwych znaczników, które są wskazane w odpowiednich załącznikach do rozporządzenia wprowadzającego nowe przepisy związane z wprowadzeniem JPK_CIT. Niniejsza publikacja przedstawia szczegóły powiązań znaczników dla jednostki MAŁEJ, w ramach jednostek pozostałych wg załącznika nr 7, z poszczególnymi kontami księgowymi i jakie to będzie miało przełożenie na bilans i RZiS, a także ZOiS (Zestawienie Obrotów i Sald). Ponadto, w niniejszej publikacji zostały wyjaśnione zagadnienia związane z nową sekcją w pliku JPK_KR_PD - RPD (Rozliczenie podatku dochodowego).
Do wspomnianego już wcześniej rozporządzenia zostało dodanych siedem załączników, jednak można się spodziewać iż wkrótce zostanie dołączony ósmy załącznik, dla jednostek stosujących MSRy:
^ załącznik nr 1 dla banków,
^ załącznik nr 2 dla zakładów ubezpieczeń,
^załącznik nr 3 dla OPP (organizacje pożytku publicznego),
^ załącznik nr 4 dla funduszy inwestycyjnych,
^ załącznik nr 5 dla domów maklerskich,
^ załącznik nr 6 dla spółdzielczych kas oszczędnościowo kredytowych,
^ załącznik nr 7 dla jednostek pozostałych.
Niniejsza publikacja przedstawia opracowanie powiązań kont księgowych ze znacznikami, pozycjami w bilansie i rachunku zysków i strat dla jednostki małej, a więc odpowiada na pytanie: jak przystosować plan kont do przepisów wprowadzających JPK_CIT. Ponadto, do książki dołączone jest narzędzie utworzone w Excelu, które powinno pomóc księgowym przygotować aktualizację planu kont w swoich przedsiębiorstwach, aby nowy JPK_KR_PD mógł być prawidłowo obsłużony.